Pers

Utrecht Manifest 2009, 3e biënnale voor social design

Van 4-18 oktober 2009 vindt in Utrecht UM 2009 plaats. Deze biënnale wil aan de vraag hoe en in welke vorm het sociale vandaag de dag tot stand komt aandacht besteden.

Niet op een thematische manier, maar door de culturele modellen waaruit biënnales doorgaans bestaan, zoals de museumtentoonstelling, het studentenproject, het model van de ‘real intervention’ en zelfs het communicatietraject, allereerst als sociale modellen te benaderen. Modellen die stuk voor stuk de vraag opwerpen wat de noodzaak en urgentie van sociale vormgeving is.
Het resultaat van deze werkwijze is dat elk programmaonderdeel specifiek in plaats van illustratief is, waarbij het perspectief op het sociale voortkomt uit het model zelf. Dit maakt het voor de bezoekers interessant de gehele biënnale te bezoeken. In plaats van alleen een enkel onderdeel te zien, kunnen zij bij ieder onderdeel een volstrekt eigen antwoord krijgen op een specifieke vraag en zo de complexiteit en zelfs de tegenstrijdigheden van sociale vormgeving ervaren. Ieder onderdeel kent een eigen parallelprogramma, dat is opgebouwd uit films en video’s, tijdelijke en geïmproviseerde presentaties, bijeenkomsten in de vorm diners of tea’s en meer reguliere lezingen en debatten.

Unresolved Matters: Social Utopias Revisited
Welke bijdrage kan design leveren aan de toekomst van onze samenleving? Gezien de actuele discussies over social design is het toepasselijk de blik ook op het verleden te richten. Al rond de overgang van de negentiende naar de twintigste eeuw valt, en met name in Duitsland en Nederland, een toenemend aantal pogingen waar te nemen de cultuur van alledag, de industriële cultuur en zelfs het totale leven ‘van sofakussen tot stedenbouw’ (Herman Muthesius) kritisch onder de loep te nemen. In deze fundamentele benadering van leef- en woonstijlen lijkt de huidige periode op de beginjaren van de vorige eeuw. Het perspectief van de terugblik, waar de tentoonstelling Unresolved Matters van uitgaat, is echter niet bedoeld als een simplistisch ‘leren van de geschiedenis’, maar komt eerder voort uit de vraag in hoeverre een samenleving haar sociale potentieel kan ontdekken en ontplooien en daarop kan reflecteren.
Drie boeken - Ebenezer Howard, Garden Cities of To-morrow (1898), Siegfried Giedion, Befreites Wohnen (1929), Victor Papanek, Design for the Real World (1971) - bieden een structuur voor drie visuele ruimtes: Social Greenery, Social Transparency, Social Sculpture. Daarin representeren stoelontwerpen van Thonet tot Castiglioni, glas van A.D. Copier tot Wilhelm Wagenfeld, mode van Henry van de Velde via Johannes Itten tot papieren kleding, multiples van Joseph Beuys, utopische ontwerpen van Haus-Rucker-Co tot Archigram en Earth Cloths van El Anatsui naast conceptuele werken van Stephen Willats, de verschillende lagen en facetten van social design sinds 1900.
Unresolved Matters: Social Utopias Revisited
04.10.2009–14.02.2010
Centraal Museum, Nicolaaskerkhof 10, Utrecht
www.centraalmuseum.nl
Open: dinsdag t/m zondag 11-17 uur